اعلام نتایج مسابقات ازمایشگاه زیست شناسی

زیست شناسی برای نوجوانان

 

نوشته ی ژانیس ون کلیو           ترجمه ی عباس فواکهی

این کتاب برای دانش آموزان سال اول جهت یافتن پاسخ برخی از پرسش های متداولشان توصیه

می شود .

بیماری های چشم

آب مرواريد (كاتاراكت)

دفعات مشاهده: 7231

آب مرواريد چيست؟
آب مرواريد عبارت است از كدر شدن عدسي چشم كه بصورت طبيعي شفاف است. مانند پنجره اي كه بخار آب آنرا تار كرده باشد، آب مرواريد نيز باعث تاري ديده ميشود. عقايد غلطي درباره آب مرواريد وجود دارد، اما بايد گفت كه آب مرواريد:

• پرده اي بروي چشم نيست
• بر اثر استفاده بيش از حد از چشم بوجود نمي آيد
• سرطان نيست
• از يك چشم به چشم ديگر سرايت نمي كند
• سبب كوري قابل برگشت نمي شود

علائم شايع آب مرواريد عبارتند از:

• تار شدن ديد چشم كه بدون درد است
• حساسيت به نور
• تغييرات مكرر نمره عينك
• دو بيني در يك چشم
• احتياج به نور بيشتر براي مطالعه
• كاهش ديد در شب
• محو شدن يا زرد شدن رنگها

ديد طبيعي

آب مرواريد ممکن است سبب تاري يا عدم وضوح ديد شود

مقدار و شكل كدر شدن عدسي متفاوت است. چنانچه كدر شدن عدسي نزديك مركز عدسي نباشد ممكن است شما از وجود آب مرواريد آگاه نباشيد.

علل آب مرواريد كدامند؟
شايعترين شكل آب مرواريد ناشي از افزايش سن است. ساير علل آب مرواريدعبارتند از:

• سابقه خانوادگي ابتلا به آب مرواريد
• مشكلات طبي مانند بيماري قند (ديابت)
• ضربه به چشم
• مصرف طولاني داروها مانند كورتن
• قرار گرفتن طولاني مدت و بدون محافظت در مقابل نور آفتاب
• سابقه جراحي چشم

چگونه آب مرواريد تشخيص داده ميشود؟
معاينه دقيق توسط چشم پزشك ميتواند وجود و وسعت آب مرواريد، و همچنين هر گونه مشكل ديگري كه باعث كاهش ديد يا ناراحتي مي شود را مشخص كند. ممكنست علل ديگري علاوه بر آب مرواريد بويژه مشكلات پرده شبكيه و يا عصب بينايي باعث كاهش ديد شود. چنانچه اين مشكلات وجود داشته باشد، بعد از عمل آب مرواريد ممكنست ديد كامل به دست نيايد. در صورتيكه اين مشكلات شديد باشد، حتي عمل آب مرواريد نيز ممكنست باعث بهبود ديده نشود. چشم پزشك ميتواند به شما بگويد كه چقدر احتمال دارد اين مشكلات در چشم شما وجود داشته باشد.

آب مرواريد با چه سرعتي ايجاد ميشود؟
سرعت ايجاد آب مرواريد نزد افراد مختلف فرق ميكند و حتي ممكنست بين دو چشم نيز متفاوت باشد. اغلب آب مرواريد هائي كه با افزايش سن ايجاد ميشوند در طي چند سال بتدريج بوجود مي آيند. ساير آب مرواريدها بخصوص در افراد جوان و يا در بيماران مبتلا به بيماري قند ممكنست بسرعت و در طي چند ماه باعث كاهش ديد شوند. بنابراين پيش بيني دقيق سرعت پيشرفت آب مرواريد امكانپذير نيست.

آب مرواريد چگونه درمان ميشود؟
تنها راه درمان آب مرواريد جراحي است. بهر حال چنانچه علائم آب مرواريد خفيف باشد تغيير نمره عينك ممكنست موقتا مشكلات شما را حل نمايد. هيچگونه دارو، روش تغذيه، ورزش يا وسائل نوري وجود ندارد كه باعث درمان يا جلوگيري از آب مرواريد شوند. دوري از نور خورشيد ممكن است به جلوگيري يا كند شدن پيشرفت آب مرواريد كمك كند. عينكهاي آفتابي كه نور ماورا بنفش را جذب مي كنند يا عينكهاي طبي با يك پوشش ضد اشعه ماورا بنفش باعث حفاظت چشم مي شوند.

چه موقع بايستي جراحي انجام شود؟
هنگاميكه آب مرواريد بحدي باعث كاهش ديد شود كه مانع انجام فعاليتهاي روزانه بشود. اين عقيده كه آب مرواريد بايستي جهت عمل "رسيده" باشد درست نيست.

وقتي كه آب مرواريد ايجاد مي شود عدسي چشم ضخيم و كدر مي گردد. نور نمي تواند از آن به آساني عبور كند و به اين ترتيب باعث تاري ديد مي شود.

جراحي آب مرواريد هنگاميكه نيازهاي بينايي شما آن را ايجاب كند مي تواند انجام شود. شما بايد ببينيد كه آيا ديد شما در حدي است كه بدون هيچ ناراحتي كارتان را انجام دهيد يا خير؟ بدون خطر رانندگي كنيد؟ آيا مي توانيد براحتي بخوانيد و تلويزيون تماشا كنيد؟ آيا شما مي توانيد فعاليتهاي روزانه مثل پخت و پز، خريد، كارهاي منزل، خوردن داروهايتان را بدون مشكل انجام دهيد.

بر اساس مشكلاتتان، شما و چشم پزشكتان مي توانيد با هم تصميم بگيريد كه چه موقع جراحي لازم است.

انتظار شما از عمل آب مرواريد چه بايد باشد؟
سالانه بيش از دهها ميليون عمل آب مرواريد در كشورهاي پيشرفته جهان انجام مي شود كه حدود 95% اين عمل ها بدون عارضه است. در كشور ما نيز سالانه بيش از 100,000 عمل آب مرواريد با بهره گيري از روشهاي مختلف انجام مي شود.

در طي عمل آب مرواريد كه معمولاً با بي حسي موضعي انجام مي شود، عدسي كدر از داخل چشم بيرون آورده مي شود. در اغلب موارد بجاي عدسي طبيعي يك عدسي يا لنز داخل چشمي دائمي قرار داده مي شود. اين لنز براي هميشه در چشم شما باقي مي ماند و خراب يا فاسد نمي شود. چشم پزشك اين جراحي ظريف را با ميكروسكوپ و وسائل ظريف و تكنولوژي مدرن انجام مي دهد. گذاشتن يا پيوند عدسي مصنوعي توسط جراح ورزيده عوارض بيشتري را به بيمار تحميل نخواهد كرد بلكه باعث مي شود ديد بيمار بعد از عمل بسيار خوب باشد و به عينكهاي ضخيم و سنگين كه مشكلات فراواني ايجاد مي كنند نياز نداشته باشد.

در نزديك به يك پنجم بيمارانيكه عمل آب مرواريد مي شوند كپسول طبيعي كه نگهدارنده عدسي داخل چشمي است كدر مي شود و جراحي ليزر براي باز كردن اين كپسول كدر شده لازم است تا ديد مجدداً بهبود يابد.

بعد از عمل آب مرواريد شما مي توانيد تمامي كارهاي خود بجز فعاليتهاي سنگين را انجام دهيد. شما بايستي قطره هاي تجويز شده توسط جراح را بدرستي و در موقع مقرر استفاده كنيد. چندين ويزيت بعد از عمل براي كنترل كردن وضعيت بهبود چشم شما لازم است.

جراحي آب مرواريد يك عمل بسيار موفقيت آميز است. در بيش از 90% موارد ديد بهبود مي يابد مگر اينكه مشكلي در قرنيه، پرده چشم يا عصب چشم شما وجود داشته باشد. مهم است بدانيد كه ممكنست عوارض در طي عمل جراحي يا بعد از آن پيش بيايد كه باعث كاهش ديد شود. مانند هر عمل جراحي نتيجه صد در صد را نميتوان تضمين نمود.

نتيجه
آب مرواريد علت شايع كاهش ديد بخصوص در افراد مسن است اما قابل درمان مي باشد. چشم پزشك علاوه بر اينكه مي تواند به شما بگويد كه آيا كاهش ديد شما ناشي از آب مرواريد است و يا علت ديگري دارد. در تصميم گيري در مورد عمل جراحي نيز به شما كمك مي كند.

ويژه بيماران

 :: ساختمان چشم انسان

 :: بيماريهاي چشمي

 :: جراحي هاي چشم

 :: دانستنيهاي چشم

 :: سؤالات رايج

 :: سؤالات خود را بپرسيد

ويژه متخصصان

 :: Ophthalmology Review

 :: برنامه هاي آموزشي

كلينيك

 :: چرا اين كلينيك؟

 :: پزشكان نور

 :: اخبار نور

 :: تماس با كلينيك

	جستجو:

چشم

كليات كار اصلي چشم آن است كه نورهايي را كه از خارج دريافت مي كند طوري روي پرده شبكيه متمركز كند كه تصوير دقيقي از شيء مورد نظر روي پرده شبكيه ايجاد شود. شبكيه اين تصاوير را به صورت پيام هاي عصبي به مغز ارسال مي كند و اين پيام ها در مغز تفسير مي شوند. بنابراين براي واضح ديدن، قبل از هرچيز لازم است كه نور به طور دقيق روي پرده شبكيه متمركز شود. ساختمان چشم شبيه يك كره است. در قسمت جلوي اين كره يك پنجره شفاف به نام قرنيه وجود دارد. نور از محيط خارج وارد قرنيه شده پس از عبور از مردمك به عدسي مي رسد. عدسي نور را به صورت دقيق روي شبكيه متمركز مي كند تا تصوير واضحي بر روي شبكيه ايجاد شود. براي آنكه اشياء به صورت دقيق و واضح ديده شوند لازم است مسيري كه نور در چشم طي مي كند شفاف باشد و قرنيه و عدسي نور را درست روي شبكيه متمركز كنند. پلك وقتي جسم نوك تيزي به چشم ما نزديك مي شود ما بي اختيار پلك ها را مي بنديم. پلك ها در حقيقت ساختمان هاي تمايز يافته اي از جنس پوست و عضلات زير پوستي هستند كه وظيفه محافظت از چشم ها را بر عهده دارند. مژه ها مثل يك صافي از ورود گرد و غبار و ذرات مختلف به داخل چشم جلوگيري مي كنند. خود پلك ها دو وظيفه مهم دارند: اول آنكه مثل يك ديوار دفاعي جلوي قسمت عمده اي از كره چشم را مي گيرند و از كره چشم محافظت مي كنند، دوم آنكه پلك ها هر 5 تا 10 ثانيه يك بار باز و بسته مي شوند كه اين امر به شسته شدن ميكروب ها و ذرات خارجي از سطح چشم كمك مي كنند و در حقيقت سطح چشم را جارو مي كند. به علاوه باز و بسته شدن پلك ها به توزيع يكنواخت اشك بر روي كره چشم كمك مي كند. ملتحمه ملتحمه يك لايه شفاف محافظ است كه سطح داخلي پلك ها و روي سفيدي كره چشم را مي پوشاند. در ملتحمه رگ هاي خوني و گلبول هاي سفيد به مقدار زيادي وجود دارد. اين رگ ها و سلول هاي دفاعي تا حد زيادي از ورود ميكروب ها و عوامل بيماري زا به قسمت هاي عمقي چشم جلوگيري مي كند. به علاوه ترشحات ملتحمه سطح چشم را نرم و مرطوب نگه مي دارد و در حقيقت سطح چشم را روغنكاري مي كند كه اين امر باعث آسان تر شدن حركات چشم در جهات مختلف مي شود. قرنيه قرنيه قسمت شفاف جلوي كره چشم است كه از پشت آن ساختمان هاي داخلي تر كره چشم مثل عنبيه و مردمك ديده مي شود. قرنيه چشم را مي توان به شيشه پنجره تشبيه كرد. همانطور كه اگر شيشه پنجره كثيف باشد اشياء بيرون تار ديده مي شوند، اگر بر روي قرنيه كسي لكه يا كدورتي وجود داشته باشد فرد اشياء را تار مي بيند. به علاوه همانطور كه از پشت يك شيشه موجدار يا مشجر اشياء كج و كوله و ناصاف ديده مي شوند. در صورتي كه سطح قرنيه ناهموار باشد اشياء  ناصاف و تار ديده مي شوند. البته قرنيه انسان يك تفاوت مهم با شيشه پنجره دارد و آن هم اينكه شيشه پنجره يك سطح صاف است در حاليكه قرنيه بخشي از يك كره است. اين ساختمان كروي باعث مي شود كه قرنيه چشم مثل يك ذره بين عمل كند و نورهايي را كه از محيط خارج وارد كره چشم مي شوند به صورت پرتوهاي همگرا درآورد كه تصوير واضحي روي شبكيه ايجاد كنند. البته در همه افراد اين امر به صورت دقيق اتفاقي نمي افتد. مثلاً اگر انحناي قرنيه كسي بيشتر از حد طبيعي باشد تصاوير به جاي آنكه روي پرده شبكيه بيفتد در جلوي پرده شبكيه تشكيل مي شود. چنين فردي نزديك بين (ميوپ) است. همچنين اگر انحناي قرنيه كسي كمتر از حد طبيعي باشد تصاوير به جاي آنكه روي پرده شبكيه بيفتند در پشت آن تشكيل مي شوند. چنين فردي دوربين (هيپروپ) است. به طوري كه مي بينيم قرنيه افراد نقش مهمي در تعيين دوربيني يا نزديك بيني يا شماره چشم افراد دارد. به همين علت اكثر روش هاي جراحي براي اصلاح ديد و شماره عينك روي اين بخش از چشم انجام مي گيرد. مثلاً در روش هاي ليزر (PRK)، ليزيك(LASIK)، لازك(LASEK) و جراحي با تيغه الماس (RK) مقدار انحناي قرنيه تغيير مي كند و شماره چشم فرد اصلاح مي شود. همچنين استفاده از لنز تماسي (كنتاكت لنز) كمك مي كند كه انحناي قرنيه فرد موقتاً به اندازه مطلوب برسد و ديد فرد اصلاح شود. عنبيه و مردمك عنبيه بخش رنگي پشت قرنيه است كه رنگ چشم افراد را تعيين مي كند. رنگ اين بخش در چشم افراد مختلف متفاوت است و از آبي و سبز تا عسلي و قهوه اي تغيير مي كند. در وسط عنبيه سوراخي به نام مردمك وجود دارد كه مقدار نور وارد شده به چشم را تنظيم مي كند. كار مردمك مثل پرده اي است كه پشت پنجره آويزان شده و نور ورودي به اتاق را كم و زياد مي كند. همانطور كه وقتي نور خارج شديد و زياد باشد، پرده را مي بنديم تا نور كمتري به اتاق وارد شود، وقتي چشم در محيط پر نور قرار مي گيرد مردمك تنگ مي شود تا مقدار نور كمتري وارد چشم شود. به همين صورت وقتي چشم در محيط كم نور قرار مي گيرد مردمك گشاد مي شود تا نور بيشتري وارد چشم شود. اتاق قدامي اتاق قدامي فضاي كوچكي است كه بين قرنيه و عنبيه قرار دارد. در اين فضا مايعي به نام زلاليه جريان دارد كه به شستشو و تغذيه بافت هاي داخل چشم كمك مي كند. همانطور كه در يك استخر براي پاك ماندن استخر مرتباً مقداري آب خارج مي شود و به جاي آن آب تصفيه شده وارد مي شود، در چشم هم مرتباً مقداري از مايع زلاليه خارج مي شود و مايع زلاليه جديدي كه در چشم توليد شده است جايگزين آن مي شود. اگر به هر دليلي تعادل بين توليد و خروج اين مايع به هم بخورد مقدار مايع زلاليه در چشم افزايش پيدا مي كند و فشار داخل كره چشم از حد طبيعي بيشتر مي شود. (مقدار طبيعي فشار چشم در افراد بالغ بين 10 تا 21 ميلي متر جيوه است). بالا رفتن فشار چشم به پرده شبكيه و عصب بينايي آسيب مي زند و باعث بيماري آب سياه يا گلوكوم مي شود. عدسي عدسي يك ساختمان شفاف در پشت عنبيه است كه در متمركز كردن دقيق پرتوهاي نور بر روي شبكيه به قرنيه كمك مي كند. ضخامت عدسي چشم در شرايط مختلف تغيير مي كند و بسته به آنكه شيء مورد نظر در چه فاصله اي از فرد قرار داشته باشد ضخامت عدسي كم و زياد مي شود. بنابراين فرد مي تواند اشياء را در فواصل مختلف (از بي نهايت تا حدود 20 سانتي متري و گاهي نزديك تر) به طور واضح ببيند. هرچه سن افراد بيشتر مي شود قدرت تغيير شكل عدسي كمتر مي شود به طوري كه در حدود سن 40 سالگي قدرت تغيير شكل عدسي آنقدر كم مي شود كه اكثر افراد براي ديدن اشياء نزديك و انجام كارهايي مثل مطالعه و خياطي به عينك كمكي براي ديد نزديك (عينك مطالعه) نياز پيدا مي كنند. اين همان حالتي است كه به آن پير چشمي گفته مي شود. با گذشت سن علاوه بر آنكه قدرت تغيير شكل عدسي كم مي شود ميزان شفافيت عدسي هم كم مي شود. گاهي كدورت عدسي آنقدر زياد مي شود كه مثل پرده اي ديد فرد را تار مي كند. اين كدورت عدسي را اصطلاحاً آب مرواريد يا كاتاراكت مي گويند. زجاجيه زجاجيه مايع ژله مانند شفافي است كه داخل كره چشم را پر مي كند و به آن شكل مي دهد.. زجاجيه از پشت عدسي تا روي پرده شبكيه وجود دارد.. با گذشت سن ساختمان ژله مانند زجاجيه تغيير مي كند و در بعضي جاها حالت آبكي پيدا مي كند. در اين حال بعضي قسمت هاي زجاجيه شفافيت خود را از دست مي دهد و سايه اي روي پرده شبكيه مي اندازد كه فرد آن را به صورت اجسام شناور كوچكي مي بيند كه مثل مگس در ميدان بينايي بالا و پايين مي روند. اين حالت اصطلاحاً مگس پران گفته مي شود. شبكيه شبكيه يك پرده نازك حساس به نور (شبيه فيلم عكاسي) است كه در عقب كره چشم قرار دارد. پرتوهاي نوري كه به شبكيه برخورد مي كنند به پيام هاي عصبي تبديل مي شوند كه از طريق عصب بينايي به مغز منتقل مي شوند و در مغز تفسير مي شوند. در شبكيه انسان انواع مختلفي از سلول هاي گيرنده نوري وجود دارد كه ميزان حساسيت آن ها به نور متفاوت است. گيرنده هاي نوري استوانه اي بيشتر براي ديد در محيط هاي تاريك به كار مي روند. گيرنده هاي مخروطي براي تشخيص رنگ و جزئيات ظريف تمايز يافته اند. ترتيب قرار گيري اين سلول ها در شبكيه طوري است كه در ناحيه مركزي شبكيه (ماكولا) تعداد گيرنده هاي مخروطي بيشتر است. بنابراين وقتي فردي به صورت مستقيم به شيئي نگاه مي كند تصوير آن شيء مستقيماً روي ماكولا در جايي مي افتد كه تعداد سلول هاي مخروطي بيشتر است و در نتيجه شيء با وضوح بيشتري مشاهده مي شود. مشيميه مشيميه پرده نازك سياه رنگي است كه دور شبكيه را احاطه كرده است. اين پرده تعداد زيادي رگ هاي خوني دارد كه مواد غذايي را به بخش هايي از شبكيه مي رساند. به علاوه سلول هاي اين لايه حاوي تعداد زيادي رنگ دانه سياه ملانين است كه رنگ سياهي به اين بخش از چشم مي دهد. وجود رنگ سياه مانع از انعكاس نورهاي اضافي در داخل كره چشم مي شود و به تشكيل تصوير واضحتر كمك مي كند. صلبيه صلبيه بخش سفيد رنگ نسبتاً محكمي است كه دورتا دور كره چشم به جز قرنيه را مي پوشاند و از ساختمان هاي داخل كره چشم محافظت مي كند. اين بخش از چشم اثر مستقيمي در فرايند بينايي ندارد و در واقع مثل يك اسكلت خارجي از كره چشم محافظت مي كند. عصب بينايي عصب بينايي كه رابط كره چشم و مغز مي باشد از عقب كره چشم خارج مي شود و از طريق سوراخي در استخوان پروانه اي جمجمه به مغز مي رسد. اين عصب پيام هاي بينايي را به مغز ارسال مي كند و اين پيام ها در مغز تفسير مي شوند. عضلات چشم براي آنكه ما بتوانيم اشياء را در جهات مختلف ببينيم لازم است بتوانيم چشم را در جهات مختلف بالا، پايين، چپ و راست بچرخانيم. حركات كره چشم در هر چشم به وسيله 6 عضله كوچك كه به اطراف كره چشم مي چسبد كنترل مي شود. بيماري اين عضلات و يا عدم هماهنگي آن ها مي تواند به انحراف چشم يا لوچي منجر شود.

ويژه بيماران

 :: ساختمان چشم انسان

 :: بيماريهاي چشمي

 :: جراحي هاي چشم

 :: دانستنيهاي چشم

 :: سؤالات رايج

 :: سؤالات خود را بپرسيد

ويژه متخصصان

 :: Ophthalmology Review

 :: برنامه هاي آموزشي

كلينيك

 :: چرا اين كلينيك؟

 :: پزشكان نور

 :: اخبار نور

 :: تماس با كلينيك

	جستجو:

برگرفته از سایت :

http://www.blogfa.com/Desktop/Default.aspx?t=404131158

راز خوشبختی

بي شك هر چه زنجير هاي وابستگي به تعلقات خودي ،ماديات و

 

هواها و هوس ها كمتر باشد ،قدرت پرواز بيش تر خواهد بود

 

 

 و اين رمزسعادت و رازخوشبختي حقيقي در گذر زندگي است .

میتو کندری

میتوکندری:

میتو کندری ها اندامک های سیتوپلاسمی کاملا مشخص می باشند که نقش های متفاوتی در سوخت و ساز یاخته دارند این اندامک ها را منبع انرژی یاخته گویند و تخصص آنها در ساختن نوعی انرژی شیمیایی به نام ATP است . نقش غشاء میتوکندری فسفریل دار کردن اکسایشی (oxidative phosphorilasion) است و به عنوان محل انتقال الکترون در تنفس یاخته ا ی به کار می رود.در میتوکندری ها انزیم های فراوانی برای اکسایش ترکیبات مختلف وجود دارد.وجود میتوکندری ها اولین بار در سال 1890 توسط دانشمند آلمانی به نام ریچارد آلتمن(Richard Altman) گزارش شد. و بیوبلاست(bioblast) نام گرفت.درسال 1897 بندا(benda) اجزای اصلی آن را توصیف کرد و نام میتو کندریون(mitochondrion) به آن داد.و از سال 1897 به بعد میتوکندری ها به طور گسترده مورد مطالعه قرار گرفت و سرانجام به این نتیجه رسیدند که واکنش های طبیعی یاخته مانند اکسایش و احیاء به وسیله  میتوکندری ها صورت می گیرد.

محل و تعداد میتوکندری ها : در پروکاریوت میتوکندر وجود ندارد اما در یاخته های یوکاریوت یافت می شود نمی شود.این ارگانل با رنگامیزی E و H قابل رویت نبوده ولی می توان آن را با رنگ آمیزی ژانوس سبز B و یا سیانول مشاهده کرد.این رنگ واکنش ویژه ای با انزیم های تنفسی نشان می دهد.تعداد و اندازه میتوکندری ها در هر سلول بستگی به میزان فسفوریلاسیون اکسیداتیو در آن سلول دارد مثلا هر هپاتوسیت حاوی بیش از هزار میتوکندری است و گلبول قرمز بالغ فاقد این ارگانل است.میتوکندری حاوی دو غشاء است و فاصله بین  دو غشاء 10 تا 20 نانومتر است. غشاء خارجی صاف و بدون چین خوردگی است ولی غشاء داخلی چین خوردگی های پلیسه مانندی به نام کریستا دارد.این غشاء حاوی ذرات بسیار ریزی موسوم به زیرواحد های غشاء داخلی و ATP آز است.غشاء خارجی حاوی پروتئینی است که کانال های بین غشائی ایجاد نموده و نسبت به ذرات ریز از جمله آب و یون ها نفوذ پذیر است.در حالی که غشاء داخلی حاوی پروتئین بیشتری بوده و خاصیت نفوذ پذیری را نداشته لذا انتقال از میان این غشاه< نیاز به مکانیسم های انتقال فعال دارد.

ماتریکس میتوکندری گرانول های متراکمی به قطر 30تا 50 نانومتر دارد.تمایل این گرانول ها به اسمیوم بیانگر این نکته است که جزء اصلی ساختمان آنها از لیپید بوده و آنالیز بیو شیمیایی نشان می دهد که حاوی فسفو لیپو پروتئین هستند.ماتریکس همچنین حاوی DNA ،mRNA ، tRNA و rRNA است.DNA میتوکندری شبیه به DNA باکتری و حلقوی است.این DNA حدود 15000 نوکلئوتید داشته و ظرفیت کد سازی محدودی دارد. ریبوزوم های میتوکندری از لحاظ بعضی توانایی ها همانند ریبوزوم های پروکاریوتی هستند.آنها شباهت هایی با ریبوزوم های یوکاریوتی نیز دارند اما ساختار دقیق آنها با ریبوزوم های پروکاریوتی و یوکاریوتی متفاوت است.

میتوکندری ها از نظر انزیم های مختلف غنی هستند و به همین دلیل نقش های گوناگون دارند.حدود 70 آنزیم و کوآنزیم در میتوکندری ها وجود دارد.اساسی ترین نقش های میتوکندری عبارتند از فسفوریلاسیون اکسایشی،چرخه کربس،اکسایش اسید های چرب ،انتقال الکترون و انتقال یون.

 

¤ نوشته شده در ساعت 12:3 توسط مصطفي جعفري(نئوبیولوژی)

مکانیسم مولکولی انقباض

در ساختمان بافتي تارچه هاي ماهيچه اي در هر ساركومر دو نوع ميوفيلامان (ميوفيلامنت) قطور و نازك وجود دارد. تركيب شدن و جا به جا شدن پروتئين هايي كه در اين ميوفيلامان ها وجود دارند ، اساس مولكولي انقباض ماهيچه اي و كوتاه شدن ساركومرها را تشكيل مي دهند. هر يك از ميوفيلامان هاي قطور كه در بخش مياني ساركومر قرار دارند از صدها مولكول پروتئيني به نام ميوزين ساخته شده اند. هر مولكول ميوزين شبيه ميله ي نازكي با يك سر كروي است كه با زاويه ي خاصي به صورت يك پل عرضي به يك ميوفيلامان نازك مي چسبد. ميوفيلامان هاي نازك داراي سه نوع پروتئين اند:پروتئين اصلي آن ها اكتين نام دارد كه مولكول هاي آن كروي و كوچك بوده ، به صورت يك زنجيره ي دوتايي قرار گرفته اند. دو پروتئين ديگر تروپوميوزين((Tropomyosin و تروپونين(Troponin) نام دارند. تروپوميوزين به صورت مولكول هاي دراز و رشته اي است و هر يك از اين مولكول ها روي چند مولكول اكتين را مي پوشاند. مولكول هاي تروپونين كه در طول رشته هاي تروپوميوزين چسبيده اند ، با يون هاي كلسيم ميل تركيبي شديد دارند و اتصال آن ها با يون هاي كلسيم باعث شروع مكانيسم مولكولي انقباض مي شود.

در حال استراحت ماهيچه ، مجموعه ي مولكول هاي تروپوميوزين و تروپونين از تركيب مولكول هاي اكتين و ميوزين جلوگيري مي كنند. اگر كلسيم بر تروپونين اثر كند ، تغييري در آرايش مولكول ها پديد مي آيد كه باعث اتصال و انفصال متناوب پل هاي عرضي مولكول هاي ميوزين به مولكول هاي اكتين و لغزاندن ميوفيلامان هاي نازك بر روي ميوفيلامان هاي قطور مي شود. به اين ترتيب كه سرهاي فعال مولكول هاي ميوزين با زاويه ي معيني به مولكول هاي اكتين چسبيده و آن ها را مانند يك چرخ دندانه دار جابه جا مي كنند.اين تغييرات باعث كوتاه شدن ساركومرها و نزديك شدن خطوط Z  به يكديگر و در نتيجه كوتاه شدن طول ماهيچه مي شود. در هنگام انقباض ماهيچه پل هاي عرضي ميوفيلامان هاي قطور پس از اتصال به ميوفيلامان هاي نازك و حركت دادن آن ها از ميوفيلامان هاي نازك جدا شده و دوباره در نقطه ي دورتري به آن متصل مي شوند. انرژي لازم براي اين جابه جايي از مصرف ATP به وسيله ي سر فعال ميوزين حاصل مي شود.                                                 

                                                                       

 

نمونه سوالات المپیاد زیست شناسی

1          با توجه به شكل مقابل بخش مشخص‌شده چه نام دارد و وظيفه آن چيست؟

الف) طناب‌هاي وتري ـ كمك به بسته‌شدن دريچه‌ دو لختي       

ب) عضلات پاپيلر ـ كمك به بسته‌شدن دريچه‌ دو لختي               

ج) طناب‌هاي وتري ـ باعث كشيده شدن لت‌هاي دريچه‌ها به‌طرف

بطن‌ها مي‌شود.

د) عضلات پاپيلر ـ باعث كشيده‌شدن لت‌هاي دريچه‌ها به‌طرف

بطن‌ها مي‌شود. 

2          با توجه به منحني انقباض بطن‌ها در شكل زير، مشخص كنيد در چه قسمت‌هايي از اين منحني به ترتيب،

باز شدن دريچه‌هاي ميترال و سه‌لختي، و بسته‌شدن دريچه‌هاي سيني را خواهيم داشت؟ (جواب‌ها به ترتيب از راست به چپ)

الف) D-E                ب) B-A                

ج) E-C                      د) D-B       

3          كداميك از رگ‌هاي زير، به قوس آئورت نزديك‌تر است؟

الف) سياهرگ ششي                    ب) سرخرگ ششي                                

ج) بزرگ سياهرگ زبرين             د) بزرگ سياهرگ زيرين       

4          با توجه به منحني الكتروكارديوگرام (ECG)، مشخص نمائيد شروع مرحله رپلاريزاسيون (استراحت) دهليزها در كدام بخش منحني ثبت مي‌شود؟

الف) موج P                         ب) خطوط PQ و ST             

ج) كمپلكس موج QRS      د) موج T           

5          سلول‌هاي پيگماندار (حاوي رنگدانه ملانين)، در كدام لايه‌ي چشم مشاهده مي‌شود؟

الف) فقط مشيميه                        ب) مشيميه ـ شبكيه                     

 ج) مشيميه ـ صلبيه                        د) فقط شبكيه            

6          مايع زلاليه از رگ‌هاي خوني كدام بخش چشم ترشح مي‌شود؟

الف) قرنيه            ب) عنبيه               ج) جسم مژگاني             د) صلبيه      

7          ماهيت سلول‌هاي شنوايي مژه‌دار موجود در گوش داخلي چيست؟

الف) نوعي سلول بافت پيوندي                  ب) نوعي سلول‌ بافت پوششي   

 ج) نوعي سلول عصبي                               د) نوعي سلول ماهيچه‌اي         

8          در خون كداميك از رگ‌هاي زير، مواد دفعي كم‌تري وجود دارد؟

الف) سرخرگ كليوي               ب) سياهرگ كليوي 

ج) شبكه اول مويرگي                 د)سرخرگ آوران     

9          كداميك از سلول‌هاي زير، قدرت سنتز ليپيد بيشتري دارد؟

الف) نورون (سلول عصبي)                  ب) ليپوسيت (سلول چربي)      

ج) هپاتوسيت (سلول كبدي)                  د) ميوسيت (سلول ماهيچه‌اي)         

10         كداميك از اندام‌هاي ذكر شده، هر دو در يك طرف ديافراگم بدن قرار دارند؟

الف) تيموس ـ كبد                      ب) طحال ـ آپانديس              

 ج) شش ـ كيسه صفرا               د) تيموس ـ لوزالمعده         

11         ماهيچه خياطه در مجاور كداميك از ماهيچه‌هاي زير است؟

الف) چهار سر                  ب) سه سر                ج) دو سر                   د) راست       

12         استخوان بازو از بالا با كدام استخوان مفصل شده است؟

الف) ترقوه                        ب) شانه                  ج) كتف                    د) دنده‌ها         

13         با توجه به توضيحات زير، مشخص كنيد، كدام بخش مغز توصيف شده است؟

     اين بخش فاقد سلول عصبي است وليكن حاوي تعداد زيادي سلول‌هاي نوروگليا و سلول‌هاي ترشحي است. شكل آن شبيه دانه‌ي گندم است. تا قبل از بلوغ به حداكثر رشد خود مي‌رسد، از آن تركيبي به نام سروتونين آزاد مي‌شود. نور در ميزان ترشحات آن مؤثر است.

الف) هيپوفيز     ب) اپي‌فيز        ج) هيپوتالاموس      د) تالاموس         

14         در گردش خون مادر و جنين، خون كدام‌ دو رگ از نظر ميزان گازهاي تنفسي شباهت بيش‌تري به‌هم دارند؟

الف) سياهرگ ششي ـ سرخرگ بند ناف  

ب) بزرگ سياهرگ زبرين ـ سياهرگ بندناف       

ج) سرخرگ آئورت ـ سياهرگ بندناف        

د) سرخرگ ششي ـ سياهرگ بند ناف        

15         نسبت مولكول‌هاي DNA موجود در يك سلول بعد از سيتوكينز II با مولكول‌هاي DNA مرحله پروفاز I همان سلول چقدر است؟

الف)     يك دوم                    ب)   يك چهارم                      ج)    يك ششم                        د)   يك هشتم

16         كداميك از تركيبات زير در سياهرگ باب‌ (سياهرگي كه از دستگاه گوارش به كبد مي‌رود) مشاهده نمي‌شود؟

الف) گلوكز ـ پتاسيم                         ب) فنيل آلانين ـ ويتامين B₁      

ج) فروكتوز ـ كلسيم                             د) اسيد چرب ـ ويتامين E       

17         در يك گياه چهارساله كدام بخش به كامبيوم نزديك‌تر است؟

الف) آبكش سال اول                  ب) چوب سال اول             

 ج) آبكش سال چهارم                  د) چوب سال سوم          

18         ترتيب زير مربوط به لو‌له‌ي گوارش كدام جاندار مي‌باشد؟

دهان  حلق  مري  چينه‌دان  مري  معده  سنگ‌دان  روده  مخرج

الف) ملخ                 ب) كبوتر                ج) كرم خاكي                    د) قورباغه           

19         آخرين انشعابات ناي در پروانه Biston betularia به كجا ختم مي‌شود؟

الف) كيسه هوائي                                               ب) مايع بين سلولي                 

ج) غشاي پلاسمايي سلول‌ها                                   د) درون سيتوپلاسم     

20         فرض كنيد يك نمونه با طول يك ميلي متر را با ميكروسكوپي كه داراي عدسي چشمي 20× مي‌باشد، 8 سانتي متر مي‌بينيم. تعيين كنيد نمونه چند برابر بزرگ شده است و با كدام عدسي شيئي آن را مشاهده كرده‌ايم؟ (جواب‌ها به ترتيب از راست به چپ)

الف) 80- 4                  ب) 800- 40             ج) 40- 4                   د) 800- 4  

21         زردپي آشيل مربوط به كدام ماهيچه است؟

الف) چهار سر                             ب) توام         

ج) مورب خارجي                        د) خياطه